Motosikletdə vibrasiya normaldırmı?
Motosiklet sürəndə əllərində, ayaqlarında, hətta oturacaqda hiss etdiyin o titrəmə bəzən sürüşü daha da real, daha da “canlı” hiss etdirir. Amma bir yerdən sonra titrəmə artıq romantik deyil, narahatedici olur. Sual budur: bu normaldır, yoxsa motosikletin nədənsə şikayət edir?
Cavab hər ikisi də ola bilər. Fərq isə detallardadır.
“Bir az vibrasiya” mühərrikin təbiətidir.
Əvvəla bunu bil: sıfır vibrasiyalı motosiklet demək olar ki, yoxdur. Xüsusilə tək silindirli (single) və V-twin mühərriklər öz konstruksiyasına görə titrəyir. Bu, onların xarakteridir, nasazlıq deyil. Harley sürücüləri buna zarafatla “loyal companion vibration” deyirlər, çünki o hiss brendin bir hissəsinə çevrilib.
Aşağı-orta dövrələrdə (aşağı RPM-də) yüngül titrəmə, sürət artdıqca azalıb-çoxalan vibrasiya bunlar əsasən normal fizikadır. Çünki piston hərəkəti, zəncir gərginliyi, hətta yol səthi belə buna təsir edir.
Bəs narahat olmalı olduğun vibrasiya necə olur?
Burada fərqi hiss ilə deyil, məntiqlə ayırmaq lazımdır. Aşağıdakı işarələr varsa, bu artıq xarakter deyil, problemdir:
• Qəfil, yeni yaranan titrəmə. Əvvəllər olmayıb, birdən başlayıb.
• Sürətlə güclənən vibrasiya. Nə qədər sürət artırsan, bir o qədər pisləşir.
• Bir tərəfə (məsələn, yalnız sağ tutacağa) lokallaşan titrəmə.
• Səslə müşayiət olunan vibrasiya. Taqqıltı, cırıltı, metal səsi və s.
• Əyləc tutanda hiss olunan titrəmə. Bu, adətən əyləc disklərinin əyilməsinə işarədir.
• Sükanda “wobble” yəni yellənmə hissi. Bu, TƏHLÜKƏLİDİR və dərhal yoxlanmalıdır
Ən çox rast gəlinən səbəblər
Əgər vibrasiya adi deyilsə, çox güman ki, səbəbi bunlardan biridir:
Təkərlərin balansı pozulub. Zamanla təkər balansı sürüşür, xüsusən yeni şin qoydurandan sonra bunu yoxlatmaq vacibdir.
Zəncir gərginliyi. Çox boş və ya çox dartılmış zəncir hiss olunan titrəməyə səbəb olur. Üstəlik, bu, zəncirin ömrünü də qısaldır.
Mühərrik bərkidiciləri (mounts) zəifləyib. Mühərriki çərçivəyə bağlayan rezin/metal bərkidicilər aşınanda, mühərrikin təbii vibrasiyası bütün gövdəyə yayılır.
Əyləc diskləri əyilib. Xüsusən əyləc tutanda hiss olunan titrəmə buna işarədir.
Yanma prosesində problem. Buji zəifləyib, yanacaq qarışığı düzgün deyil, ya da silindrlərdən biri “boğulur”. Bu, adətən boş dövrədə (idle) daha aydın hiss olunur.
Nə etmək lazımdır?
Əgər vibrasiya sənə tanış deyilsə, yəni “əvvəl belə deyildi” hissi yaradırsa buna qulaq ver. Çünki motosiklet dil bilmir, amma titrəmə onun ən dəqiq göstəricisidir.
Praktiki addım sadədir: əvvəlcə şin təzyiqini və zəncir gərginliyini yoxla. Bunlar ən ucuz və ən tez aşkarlanan səbəblərdir. Xüsusən sükanda yellənmə hiss edirsənsə, bunu təxirə salma. Bu, sadəcə komfort məsələsi deyil, təhlükəsizlik məsələsidir.
Qısası: yüngül, sabit, sürətlə mütənasib titrəmə normaldır. Qəfil, artan, bir tərəfə lokallaşan və ya səslə müşayiət olunan titrəmə normal deyil. Fərqi bilmək, yolda özünə etdiyin ən yaxşı yaxşılıqlardan biridir.
Əmin deyilsənsə, təxmin etməkdənsə soruşmaq həmişə daha ağıllı seçimdir. Ona görə də motosikletini də götür Motoverse-ə bir baş çək. Bu cür sualların cavabını tapmaq ya da sənin motosikletinə uyğun məsləhəti birbaşa Motovers-dən əldə etmək hər zaman mümkündür.
