ABS və ABS olmayan motosikletlər: Fərq nədir, hansını seçməli?
Motosiklet alarkən, yaxud sürüş təcrübəsini təkmilləşdirərkən qarşılaşdığımız ən
vacib texniki suallardan biri budur: ABS olsun, yoxsa olmasın? Qaydalar,
texnologiyalar və təhlükəsizlik standartları inkişaf etdikcə bu sistem sadəcə əlavə
seçimin öhdəsinə buraxılmır, bir çox ölkələrdə artıq məcburi standart kimi tətbiq
olunur. Moto həvəskarlar arasında tez-tez müzakirə olunması səbəbindən hər iki sistemin
fərqini, işləmə prinsipini, hansının sənə daha uyğun olduğunu detallı şəkildə
nəzərdən keçirək.
ABS nədir, necə işləyir?
ABS (Anti-lock Braking System – Kilidlənməyə Qarşı Tormoz Sistemi) qəfil, yaxud
kəskin manevr zamanı təkərlərin tam dayanaraq sürüşməsinin (bloklanmasının)
qarşısını alan elektron təhlükəsizlik mexanizmidir.
ABS olmayan motosikletdə: Dəstəyi (yaxud pedalı) bərk sıxdıqda bəndlər diski
tam saxlayır. Bu qüvvə təkərin asfaltla tutumunu aşarsa, fırlanma anında
dayanır (bloklanır). Nəticədə nəqliyyat vasitəsi nəzarətdən çıxaraq yana
sürüşür.
ABS olan motosikletdə: Sensorlar hər an fırlanma dinamikasını izləyir. Sistem
bloklanma riskini sezdiyi anda tormoz təzyiqini saniyədə onlarca dəfə
avtomatik azaldır, yenidən artırır. Nəticədə təkər fırlanmaqda davam edir,
sürücü sükan hakimiyyətini itirmir.
İki sistem arasındakı əsas fərqlər
Tormozlama təhlükəsizliyi:
ABS-li modellərdə qəfil dayandıqda təkər kilidlənmir, balans qorunur. Digər
sistemdə isə anidən bloklanma baş verə bilər, bu da motosikletin yana aşıb
sürüşməsi ilə nəticələnir.
Sürüşkən səthlərdə davranış:
Yağışlı havalarda, tozlu yollarda, yaxud asfalt zolaq boyalarının üzərində ABS
yüksək stabillik yaradaraq yıxılma riskini minimuma endirir. Əks halda, bu kimi
səthlərdə manevr etmək xüsusi peşəkarlıq, yüksək diqqət tələb edir.
Sükan idarəetməsi (manevr imkanı):
Müasir sistem hətta tormoz anında belə maneədən yan keçməyə şərait yaradır.
ABS olmadıqda isə təkər kilitlənən kimi sükan tamamilə təsirini itirir.
Off-road, torpaq yollar:
Torpaq, qum, çınqıl kimi boş səthlərdə arxa təkəri kilidləyib sürüşdürmək bəzən
mühüm manevr elementidir. Elektron köməkçisi olmayan nəqliyyat vasitələri bu
şəraitdə daha rahat idarə olunur. Əgər modeldə ABS varsa, off-road rejimində arxa
sistemi söndürmək lazımdır.
Maliyyə, texniki xidmət:
Təhlükəsizlik sistemi ilə təchiz olunmuş modellərin ilkin alış qiyməti, texniki baxımı
nisbətən baha olur. Sadə mexanizmə sahib variantlar isə həm qiyməti, həm də
ehtiyat hissələri baxımından daha münasibdir.
Hansını Seçməli?
- Təcrübəsindən asılı olmayaraq şəhər, uzun yol sürücüləri üçün: ABS mütləq tövsiyə olunur. Statistika göstərir ki, ağır qəzaların böyük hissəsi qəfil dayanma zamanı təkərin kilitlənməsindən qaynaqlanır.
- Yeni başlayanlar üçün: təhlükəsizlik baxımından ən doğru qərardır. Sürüş vərdişləri formalaşana qədər sistem kiçik xətaları bağışlayır.
- Treklərdə, sırf off-road yollarda sürənlər üçün: ABS-siz, yaxud bu funksiyası söndürülə bilən modellər daha geniş hərəkət azadlığı verir.
Motosikletində ABS sisteminin olub-olmamasından asılı olmayaraq, tormoz
sisteminin sazlığı birbaşa sənin təhlükəsizliyindir. Tormoz bəndlərini, əyləc
mayesinin səviyyəsini yoxlatmaq üçün Motoverse servis mərkəzinə yaxınlaşa
bilərsən. Peşəkar ustalarımız orijinal ehtiyat hissələri ilə motosikletinin tormoz
sistemini tam saz vəziyyətə gətirməyə hazırdır.